Uzak masaüstü ile Medula: eczane bilgisayarına evden bağlanmak güvenli mi?

Uzak masaüstü ile Medula nasıl çalışır?

Uzak masaüstü programları, bir bilgisayarın ekranını başka bir cihaza taşır. Evdeki bilgisayarınızdan eczanedeki bilgisayara bağlandığınızda aslında eczanedeki bilgisayarı kullanırsınız: fare ve klavye sizdedir, ama programlar ve internet bağlantısı eczanededir.

Medula açısından değişen bir şey yoktur. Bağlantı eczanenin internetinden, yani SGK’ya bildirilmiş sabit IP’den çıkar ve Medula bunu eczaneden gelen bir bağlantı olarak görür. Yöntemin bu kadar yaygın olmasının sebebi budur: ek bir sabit IP gerektirmez ve çoğu zaman ek ücret de gerektirmez.

İki tür kullanım vardır: AnyDesk, TeamViewer gibi uzak masaüstü programlarıyla bir aracı sunucu üzerinden bağlanmak ya da Windows Uzak Masaüstü (RDP) ile doğrudan bağlanmak. İkincisi eczane modeminde port yönlendirme gerektirir ve aşağıda anlatacağımız gibi en riskli seçenektir.

Uzak masaüstü için eczanede neler hazır olmalı?

Uzak masaüstü için eczanedeki bilgisayarın açık, elektriğe ve internete bağlı kalması ve uzak erişim programının her açılışta kendiliğinden çalışması gerekir. Ayrıntılı liste:

• Eczanedeki bilgisayar açık kalmalı; uyku ve hazırda bekletme ayarları kapatılmalıdır.
• Elektrik kesintisinden sonra bilgisayarın kendiliğinden açılması için BIOS’taki “elektrik gelince açıl” (AC güç geri gelince açılma) ayarı etkin olmalıdır.
• Modem ve bilgisayar bir UPS’e bağlı olmalıdır; kısa kesintilerde bağlantı kopmaz. UPS seçimi için eczane modemi için UPS yazısına bakabilirsiniz.
• Eczanenin interneti kararlı olmalıdır; hat gittiğinde evden de ulaşamazsınız.
• Uzak erişim programı eczane bilgisayarında her açılışta kendiliğinden çalışacak şekilde ayarlanmalıdır.

Uzak masaüstünün riskleri nelerdir?

Eczane bilgisayarı reçete ve hasta bilgisine erişen bir cihazdır; bu veriler KVKK açısından hassas kişisel veri sayılır. Uzak erişim açık bir bilgisayar, erişim bilgilerini ele geçiren herkes için de açıktır.

• Gözetimsiz erişim: Bilgisayarın başında kimse yokken bağlantı kabul edilir. Parola zayıfsa ya da sızmışsa, bağlanan kişiyi fark edecek kimse yoktur.
• Açık RDP portu: Windows Uzak Masaüstü portunu modemden internete açmak, bilgisayarı otomatik parola deneme saldırılarının hedefi yapar.
• Paylaşılan erişim bilgileri: Aynı şifrenin çalışanlarla, eski çalışanlarla ya da destek verdiğini söyleyen kişilerle paylaşılması, kimin bağlandığını bilmeyi imkânsız kılar.
• Sahte destek aramaları: “Bilgisayarınızda sorun var, bağlanmamız gerekiyor” diyen aramalar, uzak erişim kodunu ele geçirmek için sık kullanılan bir yöntemdir.

Uzak masaüstünü daha güvenli kullanmak için ne yapmalı?

RDP portunu internete açmamak, gözetimsiz erişimi güçlü bir parola ve çift aşamalı doğrulamayla korumak ve bağlantı geçmişini düzenli kontrol etmek en önemli üç önlemdir. Tam liste:

1. RDP portunu internete açmayın; doğrudan bağlantı yerine aracı sunucu kullanan bir uzak masaüstü programı ya da güvenli bir tünel kullanın.
2. Gözetimsiz erişim için uzun, yalnızca size ait bir parola belirleyin ve çift aşamalı doğrulamayı (2FA) açın.
3. Erişim izni verilen cihazları sınırlayın; yalnızca kendi bilgisayarınızın bağlanmasına izin verin.
4. Bağlantı geçmişini düzenli kontrol edin; tanımadığınız bir bağlantı görürseniz parolayı hemen değiştirin.
5. Eczane bilgisayarının işletim sistemini ve uzak erişim programını güncel tutun.
6. Çalışan ayrıldığında erişim bilgilerini değiştirin; ortak şifre kullanmayın. Daha fazla öneri için eczane bilgisayarı güvenliği yazısına bakabilirsiniz.

Uzak masaüstü ne zaman yetmez?

Uzak masaüstünün temel zayıflığı, eczanedeki bilgisayara ve hatta bağımlı olmasıdır. Eczanenin interneti kesildiğinde, elektrik gittiğinde ya da bilgisayar bir güncelleme sonrasında açılmadığında evden de bağlanamazsınız. Bu durumlar evden erişime en çok ihtiyaç duyulan anlardır.

E-imza da bir sınırdır. İmza, token’ın takılı olduğu bilgisayarda atılır; uzak masaüstüyle bağlandığınızda token eczanedeki bilgisayarda kalmalıdır. Konuyu e-imza ve EczaneVPN® yazısında ayrıca ele aldık.

Son olarak, telefondan eczane bilgisayarının ekranını yönetmek küçük ekranda zordur. Arada bir kontrol için yeterli olabilir, ama düzenli çalışma için pratik değildir.

EczaneVPN® uzak masaüstünden nasıl ayrılır?

EczaneVPN® eczane bilgisayarına bağlanmanızı sağlamaz. Kullandığınız cihazın Medula ve İTS’ye doğrudan, size özel tahsis edilen sabit IP ile ulaşmasını sağlar. Bu sabit IP’yi Medula ve İTS’ye siz bildirirsiniz; destek ekibimiz adımlarda yardımcı olur.

Bu yüzden eczanedeki bilgisayarın açık kalması, modemde port açılması ya da eczane hattının o anda çalışması gerekmez. Uygulama Windows, Linux, Android ve iOS için hazırdır. Yalnızca Medula ve İTS bağlantılarınız sabit IP üzerinden gider; eczane yazılımınızın bağlandığınız cihazda kurulu olması gerekir. Üç yöntemin karşılaştırması için evden Medula’ya nasıl bağlanılır? yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Uzak masaüstü programlarıyla Medula kullanmak yasak mı?

Medula açısından belirleyici olan, bağlantının bildirilen sabit IP’den gelmesidir; uzak masaüstüyle eczane bilgisayarını kullandığınızda bağlantı eczaneden çıkar. Kendi durumunuza ilişkin kuralları ilgili kurumdan veya eczacı odanızdan teyit edin; hasta verisinin korunmasından siz sorumlusunuz.

Windows Uzak Masaüstü (RDP) için modemde port açmalı mıyım?

Önermiyoruz. İnternete açık RDP portları otomatik saldırıların sık hedefidir. Uzak masaüstü kullanacaksanız aracı sunucu kullanan bir program ya da güvenli bir tünel tercih edin.

Elektrik kesilince eczane bilgisayarı kendiliğinden açılır mı?

Ancak BIOS’ta “elektrik gelince açıl” ayarı etkinse. Bu ayarın yeri bilgisayara göre değişir; UPS kullanmak kısa kesintilerde bilgisayarın hiç kapanmamasını sağlar.

EczaneVPN® kullanırken eczane bilgisayarını kapatabilir miyim?

Evet. EczaneVPN® ile evdeki ya da yanınızdaki cihazdan doğrudan bağlanırsınız; eczanedeki bilgisayarın açık olmasına gerek yoktur.

Kaynaklar

• SGK Tarafından Yayımlanan Sabit (Statik) IP Uygulamasına Geçiş İşlemleri Konulu Duyuru Hk. — Türk Eczacıları Birliği (TEB)