Eczane bilgisayarı için temel güvenlik önerileri
Hazırlayan: EczaneVPN® ekibi
Yayın: 4 dk okuma
Eczane bilgisayarı hasta, reçete ve ilaç bilgisi taşıdığı için özenle korunmalıdır. En etkili önlemler basittir: Windows ve programları güncel tutmak, virüs korumasını açık tutmak, her çalışan için ayrı ve parolalı kullanıcı hesabı açmak, düzenli yedek almak ve şüpheli e-postalara karşı dikkatli olmak. Bu önlemlerin çoğu ücretsizdir ve bir kez ayarlandıktan sonra kendiliğinden çalışır.
Eczane bilgisayarı neden özel bir hedeftir?
Eczane bilgisayarı hedeftir, çünkü hasta ve reçete bilgisi taşır; sağlık verisi, kişisel veriler içinde en hassas olanlardandır ve bu verileri işleyen herkesin onları korumak için gerekli önlemleri alması beklenir. Bir eczane bilgisayarının ele geçirilmesi yalnızca iş kaybı değil, hastaların bilgilerinin açığa çıkması anlamına da gelebilir.
Saldırıların çoğu özel olarak eczaneyi hedef almaz; güncellenmemiş sistemleri, zayıf parolaları ve dikkatsiz tıklamaları arayan otomatik girişimlerdir. Bu yüzden temel önlemler, risklerin büyük kısmını ortadan kaldırır.
Hangi temel önlemler hemen alınmalı?
Her eczane bilgisayarında asgari olarak otomatik güncellemeler, açık virüs koruması, çalışan başına ayrı hesap, güçlü parolalar, ekran kilidi ve resmi kaynaklardan kurulum bulunmalıdır:
- Windows güncellemeleri: otomatik güncellemeyi açık tutun ve yeniden başlatma isteklerini günlerce ertelemeyin. Hâlâ Windows 10 kullanıyorsanız Windows 10 desteğinin bitişi yazımıza göz atın.
- Virüs ve tehdit koruması: Windows’un yerleşik korumasını ya da tercih ettiğiniz bir güvenlik yazılımını açık ve güncel tutun.
- Ayrı kullanıcı hesapları: her çalışan kendi hesabıyla oturum açsın; yönetici hesabı yalnızca kurulum ve bakım için kullanılsın.
- Güçlü parolalar: kısa, tahmin edilebilir parolalar yerine uzun parolalar kullanın; parolaları ekran kenarına yapıştırmayın.
- Ekran kilidi: tezgâhtan ayrılırken bilgisayarı kilitleyin; kısa bir süre sonra otomatik kilitlenmesini ayarlayın.
- Programları resmi kaynaklarından kurun: güncellemeleri yalnızca programın kendi güncelleme sistemi veya üreticisinin sitesi üzerinden alın.
Oltalama e-postalarını nasıl fark edersiniz?
Oltalama e-postalarını acele ettiren dilinden, şüpheli gönderen adresinden ve beklenmedik eklerinden tanırsınız; saldırıların en sık giriş kapısı, güvenilir bir kurumdan gelmiş gibi görünen bu tür e-posta ve mesajlardır. “Hesabınız askıya alındı”, “ödemeniz reddedildi” ya da “ekteki faturayı açın” gibi acele ettiren mesajlara karşı temkinli olun. Gönderen adresine dikkatle bakın, bağlantının üzerine gelip gerçek adresini kontrol edin ve beklemediğiniz ekleri açmayın.
Şüphelendiğiniz bir mesajı, içindeki bağlantıya tıklamak yerine kurumun bildiğiniz telefon numarasını arayarak doğrulayın. EczaneVPN® uygulamasına SMS ile gelen giriş kodunu da kimseyle telefonda ya da mesajla paylaşmayın; bu kod yalnızca uygulamaya girilmelidir.
USB bellek ve uzaktan erişim programlarında nelere dikkat etmeli?
Kaynağını bilmediğiniz USB bellekleri takmayın ve uzaktan erişimi yalnızca tanıdığınız destek elemanına, siz başındayken verin. Dışarıdan getirilen USB bellekler, zararlı yazılımların bilgisayara girmesinin eski ama hâlâ etkili bir yoludur. Kaynağını bilmediğiniz bellekleri eczane bilgisayarına takmayın; dosya aktarımı gerekiyorsa önce güvenlik yazılımıyla taratın.
Uzaktan destek için kullanılan ekran paylaşım programlarını yalnızca tanıdığınız bir destek elemanıyla ve siz başındayken açın. Sizi arayıp “bilgisayarınızda sorun var, bağlanmamız gerekiyor” diyen tanımadığınız kişilere erişim vermeyin; bu, sık kullanılan bir dolandırıcılık yöntemidir.
Yedekleme neden bu kadar önemli?
Yedekleme önemlidir, çünkü donanım arızası, yanlışlıkla silinen bir dosya ya da fidye yazılımı, yedeği olmayan bir eczaneyi günlerce zorda bırakabilir. Önemli verilerin düzenli olarak ve en az bir kopyası bilgisayardan ayrı bir yerde durmak üzere yedeklenmesi gerekir. Bilgisayara sürekli bağlı duran bir harici disk, fidye yazılımına karşı tek başına yeterli değildir; çünkü o da şifrelenebilir.
Kullandığınız eczane programının kendi yedekleme seçenekleri varsa bunları yazılım sağlayıcınızla birlikte gözden geçirin ve yedekten geri dönmeyi en az bir kez deneyin. Çalışıp çalışmadığı denenmemiş bir yedek, gerçek bir güvence değildir.
Bir çalışan ayrıldığında neler yapılmalı?
Bir çalışan ayrıldığında bilgisayar hesabını kapatın, bildiği ortak parolaları ve Wi-Fi şifresini değiştirin, kullandığı programlarda kişisel bir hesabı varsa erişimini sonlandırın; personel değişikliği güvenlikte en çok atlanan anlardan biridir. Çalışanlar için genel kuralları çalışanlar için kullanım kuralları yazısında topladık.
EczaneVPN® tarafında da aynı özeni gösterin: Windows uygulaması, kontenjan dolduğunda açık oturumları listeler ve bir oturumu sonlandırmanıza izin verir. Hesabınıza hangi telefon numarasıyla giriş yapıldığını ve hangi cihazlarda oturum açık olduğunu dönem dönem kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır.
EczaneVPN® bu önlemlerin neresinde durur?
EczaneVPN®, Medula ve İTS bağlantılarınızın size özel tahsis edilen sabit IP üzerinden yapılmasını sağlar; bu sabit IP başka abonelerle paylaşılmaz. Uygulamaya giriş telefon numaranız ve SMS ile gelen kodla yapılır; Windows uygulaması kendi güncellemelerini otomatik olarak alır. Ancak bilgisayarınızın genel güvenliğinin yerini tutmaz: güncellemeler, virüs koruması, parolalar ve yedekler yine sizin sorumluluğunuzdadır.
Hizmetin kapsamını EczaneVPN® güvenli mi? yazısında, eczane ağınızın kablosuz tarafını eczane Wi-Fi güvenliği yazısında ele aldık. Kişisel verilerin nasıl işlendiğine dair ayrıntılar Gizlilik Politikası ve Aydınlatma Metni sayfalarında yer alır.
Sık sorulan sorular
- Eczane bilgisayarında ücretsiz virüs koruması yeterli mi?
- Windows’un yerleşik koruması açık ve güncel tutulduğunda temel bir koruma sağlar. Ek bir güvenlik yazılımı kullanıp kullanmamak, eczanenizin bilişim ihtiyaçlarına göre verilecek bir karardır; en önemlisi korumanın kapalı ya da eski kalmamasıdır.
- Bütün çalışanlar aynı hesabı kullanabilir mi?
- Önerilmez. Ayrı hesaplar kimin hangi işlemi yaptığını ayırt etmeyi kolaylaştırır, bir çalışan ayrıldığında yalnızca onun erişimini kapatmanıza imkân verir ve yönetici yetkisinin gereksiz yere kullanılmasını önler.
- EczaneVPN® uygulaması otomatik güncellenir mi?
- Windows uygulaması için evet: uygulama yeni sürümleri kendisi kontrol eder ve yalnızca daha yeni bir sürüme güncellenir. Diğer platformlar için destek ekibimize danışabilirsiniz. Ayrıntılar için EczaneVPN® güncellemeleri yazısına bakabilirsiniz.
EczaneVPN®’in SGK veya TİTCK ile resmî bir bağı, onayı ya da yetkilendirmesi yoktur. Medula ve İTS isimleri yalnızca erişilen sistemleri tanımlamak için kullanılmaktadır.