CGNAT nedir, eczane internetini neden etkiler?
Hazırlayan: EczaneVPN® ekibi
Yayın: Güncelleme: 4 dk okuma
CGNAT (Carrier-Grade NAT), operatörün birçok aboneyi aynı genel IP adresinin arkasında toplamasıdır. Bu yapıda internete çıktığınız IP adresi yalnızca size ait değildir ve sık değişebilir. Medula ve İTS, eczanenizin bildirdiği IP adresine baktığı için CGNAT arkasındaki bir hattan düzenli ve güvenilir erişim sağlamak zorlaşır.
CGNAT neden var?
Bugün yaygın olan IPv4 adreslerinin sayısı sınırlıdır ve dünyadaki internet bağlantısı sayısı bu sınırı çoktan aştı. Operatörler bu açığı kapatmak için bir genel IP adresini birçok abone arasında paylaştırır. Evinizdeki modem bilgisayarlarınızı nasıl tek bir IP adresinin arkasına topluyorsa, CGNAT da aynı işi operatör ölçeğinde, aboneler arasında yapar.
Mobil internette bu yöntem çok yaygındır. Bazı sabit hatlarda, özellikle yeni fiber ve kablosuz bağlantılarda da uygulanabilir. Hattınızın CGNAT arkasında olup olmadığını en kesin şekilde operatörünüze sorarak öğrenebilirsiniz. Hattınızın CGNAT arkasında olup olmadığını IP adresim ve CGNAT kontrolü aracımızla hemen kontrol edebilirsiniz.
CGNAT eczaneyi nasıl etkiler?
CGNAT eczaneyi, internete çıktığınız IP adresini hem başkalarıyla paylaşılan hem de değişken hâle getirerek etkiler; günlük gezinmede fark edilmez ama Medula ve İTS gibi IP adresine göre erişim veren sistemlerde giriş sorunlarına yol açar. Başlıca sonuçları şunlardır:
- Paylaşılan IP adresi: İnternete çıktığınız genel IP adresini başka abonelerle ortak kullanırsınız; bu IP adresi size özel değildir.
- Değişen IP adresi: Aynı gün içinde bile farklı bir genel IP adresinden çıkabilirsiniz.
- Bildirim sorunu: Değişen ve paylaşılan bir IP adresini Medula ve İTS’ye kalıcı olarak bildirmek anlamlı değildir.
- Beklenmedik giriş hataları: Dün çalışan erişim bugün, şifre değişmeden sorun çıkarabilir.
Hattımın CGNAT arkasında olduğunu nasıl anlarım?
Basit bir yol, modeminizin arayüzünde görünen WAN (dış) IP adresiyle bir “IP adresim nedir” sitesinin gösterdiği genel IP adresini karşılaştırmaktır. İkisi farklıysa ve modemdeki IP adresi 100.64 ile 100.127 arasında başlıyorsa büyük olasılıkla CGNAT arkasındasınız. Bu aralık (100.64.0.0/10), IETF’in RFC 6598 belgesiyle operatörlerin paylaşımlı adres alanı olarak ayrılmıştır. Bu kontrolün adımlarını IP adresimi nasıl öğrenirim? yazımızda bulabilirsiniz.
Emin olamazsanız operatörünüzün müşteri hizmetlerine hattınızın genel ve sabit bir IP adresi alıp almadığını sorun.
CGNAT arkasındaysam ne yapabilirim?
Birçok operatör, ek ücret karşılığında hattı CGNAT’tan çıkarıp sabit IP tanımlayabilir; ancak bu seçenek her hat türünde ve her bölgede sunulmayabilir. Mobil hatlarda ise bu genellikle mümkün değildir; ayrıntısı Mobil internette sabit IP olur mu? yazımızda.
EczaneVPN® bu sorunu hattın kendisini değiştirmeden çözer. Hangi internet bağlantısını kullanırsanız kullanın, EczaneVPN® uygulaması üzerinden bağlandığınızda Medula ve İTS bağlantılarınız size özel tahsis edilen sabit IP adresinden çıkar. Hattınız CGNAT arkasında olsa da Medula ve İTS aynı sabit IP adresini görür.
Paylaşılan IP adresi pratikte neye yol açar?
Aynı genel IP adresini paylaşan abonelerden birinin davranışı, diğerlerini de etkileyebilir. Bir web sitesi o IP adresinden gelen şüpheli trafiği engellerse, aynı IP adresinin arkasındaki diğer aboneler de bir süre güvenlik doğrulamasıyla ya da erişim sorunuyla karşılaşabilir. Günlük gezinmede bu yalnızca can sıkıcıdır; kurumsal sistemlerde ise işin durması demektir.
Bir başka sonuç da içeriden dışarıya erişimle ilgilidir. CGNAT arkasındaki bir hatta dışarıdan eczanedeki bir cihaza doğrudan ulaşmak mümkün değildir; uzaktan erişim programları ya da kamera kayıt cihazları bu yüzden aracı sunucular üzerinden çalışmak zorunda kalır. Medula ve İTS açısından ise asıl mesele, kurumun gördüğü IP adresinin ne size özel ne de kalıcı olmasıdır.
Bu yüzden hattınızın CGNAT arkasında olduğunu öğrendiğinizde ilk yapmanız gereken, Medula ve İTS’ye hangi IP adresini bildirdiğinizi gözden geçirmektir. Değişken bir IP adresini bildirmiş olmak, sorunun kaynağını açıklayabilir.
Operatöre ne sormalıyım?
Operatörünüze hattınızın CGNAT arkasında olup olmadığını, sabit IP tanımlanıp tanımlanamayacağını ve bu IP’nin modem ya da altyapı değişikliğinde korunup korunmadığını sorun; bu birkaç kısa soru ileride yaşanacak giriş sorunlarının önüne geçer. Sorabileceğiniz sorular:
- Hattım genel bir IP adresi alıyor mu, yoksa paylaşılan bir IP adresinin (CGNAT) arkasında mı?
- Bu hatta sabit IP tanımlanabiliyor mu, aylık ek ücreti ne kadar?
- Sabit IP tanımlanırsa modem değişiminde veya altyapı yenilemesinde IP adresi korunuyor mu?
- Yedek hat için aldığım ikinci bağlantıda da aynı seçenekler geçerli mi?
Diğer internet kullanımım etkilenir mi?
Hayır. EczaneVPN® yalnızca Medula ve İTS bağlantılarında size özel sabit IP’yi kullanır. Web’de gezinme, e-posta ve diğer tüm internet kullanımınız mevcut bağlantınız üzerinden, eskisi gibi devam eder. IPv4 adreslerinin neden yetmediğini ve IPv6’nın neyi değiştirdiğini IPv4 ve IPv6 farkı yazısında anlattık.
Sık sorulan sorular
- CGNAT internet hızımı düşürür mü?
- Genelde gözle görülür bir hız farkı yaratmaz. Asıl etkisi, IP adresinizin size özel olmaması ve değişebilmesidir; bu da IP adresine göre erişim veren sistemlerde sorun çıkarır.
- IPv6 kullanan bir hat CGNAT sorununu çözer mi?
- IPv6 her cihaza ayrı bir genel adres verebildiği için paylaşım sorununu azaltır. Ancak birçok sistem hâlâ IPv4 üzerinden çalıştığı ve hattınızın IPv4 tarafı CGNAT arkasında kalabildiği için tek başına çözüm sayılmaz.
- Fiber hatlar da CGNAT kullanır mı?
- Bazı operatörler bazı fiber ve kablosuz hatlarda CGNAT uygulayabilir. Hattınızın durumu için operatörünüze sorun.
- CGNAT arkasındaki bir hattan EczaneVPN® kullanabilir miyim?
- Evet. EczaneVPN®’e çalışan bir internet bağlantısı üzerinden bağlanırsınız; Medula ve İTS bağlantılarınız EczaneVPN® sabit IP’nizden çıkar.
Kaynaklar
EczaneVPN®’in SGK veya TİTCK ile resmî bir bağı, onayı ya da yetkilendirmesi yoktur. Medula ve İTS isimleri yalnızca erişilen sistemleri tanımlamak için kullanılmaktadır.